35. Finał WOŚP – 31 stycznia 2027 gramy dla zdrowia noworodków!

Fundacja WOŚP ogłosiła cel 35. Finału: tym razem Orkiestra zagra dla najmłodszych pacjentów – noworodków, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniaków i dzieci wymagających intensywnej terapii. Zebrane pieniądze trafią na nowoczesny sprzęt dla sal porodowych, oddziałów intensywnej terapii noworodka oraz na specjalistyczny transport między szpitalami.

To dla nas wyjątkowy temat – wielu z nas to rodzice, a wielu wolontariuszy Sztabu WOŚP Barcelona samo ma w rodzinie „wcześniacze” historie. Poniżej opowiadamy, o co dokładnie gramy i dlaczego to tak ważne.

Neonatologia (od łac. neonatus – noworodek) to dziedzina medycyny zajmująca się zdrowiem dzieci w pierwszych 28 dniach życia. Neonatolodzy opiekują się zarówno zdrowymi noworodkami, jak i tymi, które od pierwszych minut walczą o życie.

Najważniejszą grupą pacjentów są wcześniaki, czyli dzieci urodzone przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży. Dzięki postępowi medycyny dziś ratuje się dzieci urodzone nawet w 23.–24. tygodniu, ważące niekiedy poniżej 500 gramów. Takie maluchy mają niedojrzałe płuca, mózg, jelita i oczy – potrzebują inkubatora, wsparcia oddychania, precyzyjnie dawkowanych leków i żywienia, a często wielu tygodni na oddziale intensywnej terapii.

Neonatologia zajmuje się też m.in.:

• zaburzeniami oddychania i niewydolnością oddechową,
• zakażeniami i sepsą noworodkową,
• żółtaczką noworodków,
• wadami wrodzonymi (np. serca czy przewodu pokarmowego),
• niedotlenieniem okołoporodowym,
• badaniami przesiewowymi, które pozwalają wcześnie wykryć choroby (np. słuchu, wzroku, chorób metabolicznych).

W Polsce opieka nad noworodkami jest zorganizowana w trzech poziomach referencyjnych. Oddziały I poziomu przyjmują porody fizjologiczne, II poziomu – ciąże o umiarkowanym ryzyku, a ośrodki III poziomu (najwyższego) zajmują się ciążami wysokiego ryzyka, skrajnymi wcześniakami i dziećmi z ciężkimi wadami wrodzonymi.

Neonatologia to jedna z dziedzin najbliższych sercu Orkiestry – według danych Fundacji była już celem Finałów siedmiokrotnie. Łącznie na sprzęt dla noworodków WOŚP przeznaczył ponad 224 mln zł, kupując ponad 8 500 urządzeń.

• 2. Finał (1994) – pomoc szpitalom noworodkowym. Zebrano ok. 4,7 mln zł, za które kupiono m.in. 160 inkubatorów, stanowiska do resuscytacji i pompy strzykawkowe. Wielu lekarzy uważa, że to właśnie wtedy zaczęła się nowoczesna polska neonatologia.
• Program Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków – od 2002 roku dzięki sprzętowi WOŚP słuch bada się u praktycznie każdego dziecka urodzonego w Polsce, co pozwala wcześnie wykryć niedosłuch i szybko rozpocząć leczenie.
• Program Leczenia Retinopatii Wcześniaków – Orkiestra wyposażyła ośrodki w sprzęt do diagnostyki i leczenia retinopatii, choroby oczu, która nieleczona może prowadzić u wcześniaków do ślepoty.
• 26. Finał (2018) – „Dla wyrównania szans w leczeniu noworodków”. Do oddziałów noworodkowych – w tym tych mniejszych, I i II poziomu – trafiło 3 844 urządzenia o wartości blisko 122 mln zł: inkubatory, bilirubinometry, aparaty KTG, pulsoksymetry i wiele innych.

Serduszko WOŚP można dziś znaleźć w praktycznie każdym oddziale noworodkowym w Polsce. Dla wielu rodziców to pierwszy symbol nadziei, który widzą obok inkubatora swojego dziecka.

Rodzi się mniej dzieci, ale porody są coraz trudniejsze. Liczba urodzeń w Polsce jest najniższa od dziesięcioleci, a jednocześnie rośnie odsetek porodów obarczonych ryzykiem powikłań. Kobiety później decydują się na macierzyństwo, częściej rodzą się bliźnięta i dzieci poczęte po leczeniu niepłodności.

Około 20 tysięcy wcześniaków rocznie. Tyle dzieci co roku rodzi się w Polsce przed czasem. Część z nich wymaga wielotygodniowej, specjalistycznej opieki – a po wyjściu ze szpitala często także wieloletniej rehabilitacji.

Ubywa oddziałów. Jak przypomniał Jurek Owsiak, jeszcze dekadę temu w Polsce działało ok. 400 oddziałów neonatologicznych, dziś jest ich 266. Według Najwyższej Izby Kontroli w latach 2022–2025 zamknięto ponad 50 oddziałów ginekologiczno-położniczych, a w 136 powiatach nie ma już ani jednej porodówki. Opieka koncentruje się w dużych ośrodkach III poziomu, które muszą przyjmować coraz więcej pacjentów.

Brakuje ludzi. Kontrola NIK opublikowana w czerwcu 2026 roku wykazała, że w części szpitali brakuje neonatologów i pediatrów – zdarza się, że jeden lekarz obsługuje kilka oddziałów naraz, a dyżury trwają nawet po kilka dób.

Rośnie znaczenie transportu. Skoro mniejszych oddziałów jest coraz mniej, wiele dzieci trzeba po urodzeniu szybko przewieźć do ośrodka referencyjnego, nierzadko oddalonego o dziesiątki kilometrów. Do tego potrzebne są specjalistyczne karetki z inkubatorem transportowym i respiratorem.

Podstawowe wyposażenie – w dużej mierze właśnie dzięki wcześniejszym Finałom WOŚP – większość oddziałów posiada. Problem polega na tym, że sprzęt medyczny się starzeje: urządzenia kupione kilka czy kilkanaście lat temu wymagają wymiany, a medycyna w tym czasie zrobiła ogromny krok naprzód.

Wiele nowoczesnych rozwiązań, które pozwalają dziś skuteczniej i łagodniej leczyć wcześniaki – takich jak monitory NIRS, tomografia impedancyjna płuc czy systemy HeRO – wciąż nie jest standardem w każdym oddziale. Do tego ośrodki III poziomu, do których trafia coraz więcej najciężej chorych dzieci, potrzebują więcej stanowisk intensywnej terapii niż jeszcze kilka lat temu. Właśnie tę lukę ma wypełnić 35. Finał.

Fundacja WOŚP zapowiedziała zakup m.in.:

• stanowisk do resuscytacji noworodka – pierwsza pomoc dla dziecka tuż po porodzie,
• nowoczesnych respiratorów noworodkowych i monitorów funkcji oddechowych,
• wideolaryngoskopów – ułatwiających bezpieczną intubację maleńkich pacjentów,
• tomografów impedancyjnych – do monitorowania wentylacji płuc bez promieniowania,
• monitorów NIRS – do nieinwazyjnej oceny utlenowania tkanek, m.in. mózgu,
• systemów HeRO – analizujących zmienność rytmu serca, by wcześnie wychwycić zagrożenia, np. infekcję,
• inkubatorów umożliwiających bezpieczne kangurowanie nawet najmniejszych wcześniaków,
• karetek typu N do specjalistycznego transportu noworodków,
• analizatorów mleka kobiecego dla oddziałów i banków mleka.

31 stycznia 2027 roku Sztab WOŚP Barcelona po raz kolejny zagra razem z całą Polską i Polonią na świecie. Już teraz pracujemy nad programem naszego Finału – szczegóły dotyczące miejsca, koncertów, licytacji i atrakcji dla dzieci ogłosimy wkrótce.

Chcesz zostać wolontariuszem, zaproponować przedmiot na licytację albo wesprzeć nas jako sponsor? Napisz do nas i śledź nas na Facebooku oraz Instagramie. Dzisiaj?! Zdrowie noworodka najważniejsze! ❤️